Pancar
500 g
Toprağın en koyu rengi. Yaprağı da yenir, kökü de.
İÇİNDEKİLER
• Kırmızı pancar (Beta vulgaris) — çiftliğimizin tarlasından, yaprağıyla birlikte
Zirai ilaç yok. Kimyasal gübre yok. Boya yok. Katkı yok.
KONVANSİYONEL PANCARDA NE OLUR?
• Nitrat birikimi: Pancar, topraktaki azotu yaprağında ve kökünde yoğun biriktiren bir bitkidir. Sentetik azot gübresiyle hızlı büyütülen pancarda nitrat düzeyi belirgin biçimde yükselir.
• Ağır metal alımı: Kök sebzesi olduğu için toprağın kirlilik durumunu doğrudan yansıtır. Kadmiyum ve kurşun gibi ağır metaller sanayi yakınındaki tarlalarda köke geçebilir.
• Yaprağın atılması: Konvansiyonel tedarikte pancar yaprağı raf ömrünü kısalttığı için kesilip atılır. Oysa yaprak, kökten daha yüksek A ve K vitamini içerir.
• Uzun depolama: Aylarca soğuk hava deposunda bekletilen pancarda şeker ve nem kaybı olur; doku odunlaşır.
NASIL YETİŞTİRİLİR
Pancar, Veteriner Anne Çiftliği'nin organik parsellerinde yetiştirilir. Toprak yalnızca kompost ve organik madde döngüsüyle beslenir; sentetik azot gübresi kullanılmaz. Bu, pancarda nitrat birikimini sınırlayan en belirleyici uygulamadır.
Çiftliğimizin toprak organik madde oranı yıllar içinde 0,9'dan 5'e yükseltildi. Kök sebzeleri bu farkı en net gösteren üründür; sağlıklı toprakta yetişen pancar daha yoğun renk, daha yüksek şeker ve daha sağlam doku geliştirir.
Hasat elle yapılır, kök zedelenmeden topraktan çıkarılır. Yaprağı kesilmeden paketlenir — yaprak hem yenilebilir hem de kökün nem kaybını yavaşlatır. Ürünler 610 farklı pestisit için analiz edilir.
DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
• Pancar tüketiminden sonra idrar ve dışkı pembe-kırmızı renk alabilir (beeturia). Bu, betalain pigmentinin atılımıdır ve zararsızdır.
• Oksalat içeriği yüksektir. Kalsiyum oksalat böbrek taşı öyküsü olan bireylerin tüketim miktarı için hekim görüşü alması gerekir.
• Nitrat içeriği doğal olarak yüksektir. 6 aydan küçük bebeklere verilmemelidir; 6-12 ay arasında az miktarda ve pişirilmiş olarak kullanılmalıdır.
• Yaprağı yenilebilir ve besleyicidir; ıspanak gibi pişirilebilir. Yaprakta oksalat kökten daha yüksektir.
• Yaprağı ayırarak, kökü delikli poşette buzdolabının sebzelik bölmesinde 2-3 hafta saklanabilir. Yaprak 2-3 gün içinde tüketilmelidir.
• Tansiyon ilacı kullanan bireylerde pancar suyunun kan basıncı üzerindeki etkisi nedeniyle düzenli ve yüksek miktarda tüketim öncesi hekim görüşü alınmalıdır.
ÇOCUK, BEBEK VE İNSAN SAĞLIĞINA FAYDALARI
Pancarın koyu kırmızı rengini betalain adlı pigment grubu verir. Betalainler antioksidan özellik gösteren bileşiklerdir ve pancarı bu yönüyle diğer kök sebzelerden ayırır. Bu pigment ısıya duyarlıdır; uzun pişirme rengi ve etkinliği azaltır, bu nedenle kısa pişirme veya çiğ rendelenmiş kullanım tercih edilebilir.
Doğal nitrat içeriği, vücutta nitrik okside dönüşen bir yolakta rol oynar. Nitrik oksit damar düz kasının gevşemesinde görev alan bir moleküldür; bu nedenle pancar suyu spor beslenmesi literatüründe dayanıklılık performansı bağlamında sıkça incelenmiştir.
Folat içeriği yüksektir — 100 gramında günlük ihtiyacın önemli bir bölümünü karşılar. Folat hücre bölünmesinde ve DNA sentezinde görev alır. Manganez, potasyum ve demir diğer belirgin mineralleridir.
Çocuklarda pancar, rengi nedeniyle tabakta ilgi çeken bir sebzedir; haşlanıp rendelenerek salataya veya püreye karıştırılabilir. Nitrat içeriği nedeniyle 6 aydan önce verilmemesi, 6-12 ay arasında miktarın sınırlı tutulması gerekir. Organik yetiştirilmiş olması, sentetik gübre kaynaklı ek nitrat yükünü ortadan kaldırdığı için bu yaş grubunda özellikle önemlidir.
— Veteriner Anne Çiftliği | Çatalca, İstanbul | Est. 2012 | veterineranne.com
Kırmızı Pancarlarımızı Nasıl Yetiştiriyoruz?