Mor Soğan

1 kg

Kurusundan tatlı, tazesinden keskin. Salatanın rengi.

İÇİNDEKİLER

• Mor soğan (Allium cepa) — çiftliğimizin tarlasından

Zirai ilaç yok. Kimyasal gübre yok. Filizlenme önleyici yok. Katkı yok.

KONVANSİYONEL SOĞANDA NE OLUR?

• Filizlenme önleyici: Depolama süresini uzatmak için hasat öncesi veya sonrası kimyasal uygulama yaygındır. Soğanın dış kabukları soyulsa da bu maddelerin bir kısmı iç katmanlara geçebilir.

• Soğan sineği ilaçlaması: Toprak altındaki larvaya karşı yapılan uygulamalar soğanın gelişme dönemi boyunca tekrarlanır.

• Sentetik azot: İri baş için verilen azot, soğanda kuru madde oranını düşürür ve depolama dayanıklılığını azaltır. Sulu soğan çabuk çürür.

• Antosiyanin kaybı: Hızlı büyütülen mor soğanda pigment yoğunluğu düşer; renk soluklaşır ve dış katmanlarla sınırlı kalır.

NASIL YETİŞTİRİLİR

Mor soğan, Veteriner Anne Çiftliği'nin açık tarım alanlarında, ekim nöbeti düzeni içinde yetiştirilir. Toprak kompost ve yeşil gübreyle beslenir; sentetik gübre kullanılmaz. Soğan sineği yönetimi ekim nöbeti, ağ örtü ve eşlikçi bitki ekimiyle sağlanır.

Mor rengi veren antosiyanin, bitkinin güneş ve dengeli büyüme koşullarına verdiği yanıtla yoğunlaşır. Sentetik azotla hızlandırılan soğanda bu pigment yalnızca dış katmanlarda kalır; içe doğru soluklaşır. Kesitin içine kadar giden mor renk, yavaş büyümenin doğrudan göstergesidir.

Hasat, yaprakları devrildikten sonra yapılır. Soğanlar tarlada ve gölgede kurutularak dış kabukları sıkılaştırılır — bu tamamen mekanik bir işlemdir ve depolama dayanıklılığını sağlar. Filizlenme önleyici kimyasal uygulanmaz. Ürünlerimiz 610 farklı pestisit için analiz edilir.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

• Filizlenme önleyici kullanılmadığı için soğan zamanla sürgün verir. Filiz vermiş soğan yenebilir ancak tadı ve dokusu değişir; filizi ayıklayarak kullanın.

• Serin, karanlık, kuru ve havadar ortamda saklayın. Nem çürümeyi hızlandırır.

• Patatesle aynı kapta saklamayın; soğanın saldığı nem ve gazlar patatesin filizlenmesini hızlandırır.

• Fruktan içeriği yüksektir. İrritabl bağırsak sendromu (IBS) olan veya düşük FODMAP beslenme uygulayan bireylerde gaz ve şişkinliğe yol açabilir.

• Reflü şikayeti olan bireylerde özellikle çiğ tüketim şikayetleri artırabilir.

• Kesildiğinde göz yaşartıcı bileşik salınır. Soğanı kesmeden önce 15-20 dakika buzdolabında bekletmek bu etkiyi azaltır.

• Kesilmiş soğanı kapalı kapta ve buzdolabında saklayın, 2 gün içinde tüketin. Açıkta bırakılan kesilmiş soğan hem kokusunu çevreye verir hem hızla oksitlenir.

• Bebeklerde 8. aydan itibaren yalnızca iyi pişirilmiş olarak ve az miktarda kullanılması önerilir. Çiğ soğan küçük çocuklar için uygun değildir.

ÇOCUK, BEBEK VE İNSAN SAĞLIĞINA FAYDALARI

Mor soğanın rengini antosiyanin pigmentleri verir. Beyaz ve sarı soğanda bu pigment bulunmaz — mor soğan, Allium ailesinin ortak bileşiklerine ek olarak antosiyanin de içeren bir çeşittir. Antosiyaninler antioksidan özellik gösteren bitkisel pigmentlerdir.

Kuersetin içeriği soğanlar arasında en yüksek olan çeşitlerden biridir. Kuersetin, bitkisel gıdalarda bulunan ve üzerinde yoğun çalışılan bir flavonoiddir. Kuersetinin önemli bir bölümü dış katmanlarda yoğunlaşır; soğanı gereğinden fazla soymak bu içeriği azaltır.

Allium ailesinin karakteristik organosülfür bileşikleri, soğan doğrandığında enzimatik olarak açığa çıkar. Bu bileşik grubu, ailenin bilimsel literatürde en çok incelenen yönüdür.

Fruktan içeriği, soğanı belirgin bir prebiyotik kaynağı yapar. Prebiyotikler kalın bağırsaktaki yararlı bakteriler için besin kaynağı olarak işlev gören lif türleridir. Bu özellik hassas bireylerde gaz yapıcı etkinin de nedenidir — aynı bileşen, hem fayda hem kısıt kaynağıdır.

Çocuklarda mor soğan, çiğ hâlde keskin olduğu için genellikle direnç görür. Pişirildiğinde kükürtlü bileşikler dönüşür ve soğan tatlılaşır; yemek içinde eritilerek kullanılması geçişi kolaylaştırır. 8. aydan itibaren yalnızca pişirilmiş olarak, az miktarda kullanılmalıdır.

— Veteriner Anne Çiftliği  |  Çatalca, İstanbul  |  Est. 2012  |  veterineranne.com