Barbunya

1 kg (kabuklu)

Taze hâli en lezzetlisi. Kurusuyla aynı bitki, bambaşka bir tat.

İÇİNDEKİLER

• Taze barbunya (Phaseolus vulgaris) — çiftliğimizin tarlasından, kabuğuyla birlikte, hasat günü

Zirai ilaç yok. Kimyasal gübre yok. Konserve yok. Katkı yok.

KONVANSİYONEL BARBUNYADA NE OLUR?

• Pestisit kalıntısı: Barbunya kabuğu ince ve emicidir; yaprak biti ve kırmızı örümceğe karşı yapılan uygulamalar kabuk yoluyla taneye ulaşabilir.

• Sentetik azot: Barbunya da bezelye gibi kendi azotunu bağlayan bir baklagildir. Verim için verilen ek azot bitkiyi hızlı büyütür ama tane kalitesini düşürür.

• Konserve alternatifi: Hazır konserve barbunyada tuz oranı yüksektir; bazı ürünlerde sertlik düzenleyici ve koruyucu katkı bulunur. Konserve kutu kaplamalarındaki bisfenol geçişi ayrı bir tartışma başlığıdır.

• Geç hasat: Uzun raf ömrü için olgunlaşmış toplanan barbunyada tane sertleşir, pişme süresi uzar.

NASIL YETİŞTİRİLİR

Barbunya, çiftliğimizin organik parsellerinde ekim nöbeti düzeni içinde yetiştirilir. Baklagil olarak kök nodülleriyle havadaki azotu toprağa bağlar; bu nedenle sentetik azot gübresine ihtiyaç duymaz ve kendinden sonraki ürün için toprağı zenginleştirir.

Haşere yönetimi biyolojik kontrol, eşlikçi bitki ekimi ve mekanik önlemlerle sağlanır. Kimyasal ilaç uygulanmaz.

Hasat, tanenin dolduğu ancak henüz sertleşmediği dönemde elle yapılır. Kabuğu soyulmadan aynı gün paketlenir; kabuk taneyi nem kaybından korur. Soğuk zincirle sevk edilir.

DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER

• Barbunya çiğ tüketilmez. Fasulye türlerinde bulunan fitohemaglutinin (lektin) yeterince pişirilmediğinde sindirim sistemi rahatsızlığına yol açar. Kaynar suda en az 20-30 dakika pişirilmelidir.

• Düşük ısıda uzun süre pişirme (örneğin yavaş pişirici) lektini yeterince parçalamayabilir. Önce kaynatma yapılması önerilir.

• Kabuğuyla birlikte, delikli poşette buzdolabının sebzelik bölmesinde 4-5 gün saklanabilir. Ayıklandıktan sonra 1-2 gün içinde pişirilmelidir.

• Pürin içeriği nedeniyle gut hastalığı olan bireylerin porsiyon miktarı için hekim görüşü alması önerilir.

• Baklagiller bazı bireylerde gaz ve şişkinliğe yol açabilir. Bebeklerde 8. aydan itibaren iyi pişirilmiş ve pürelenmiş olarak, az miktarda başlanması önerilir.

ÇOCUK, BEBEK VE İNSAN SAĞLIĞINA FAYDALARI

Taze barbunya, bitkisel protein ve çözünür lif açısından zengin bir baklagildir. Çözünür lif sindirimi yavaşlatır ve tokluk hissini uzatır; bu özellik kan şekerinin öğün sonrası yükselişini yumuşatmada rol oynar.

Folat içeriği yüksektir. Folat hücre bölünmesi ve DNA sentezinde görev alan bir B vitaminidir; gebelik planlayan bireylerde ihtiyacı artar. Demir, magnezyum, potasyum ve manganez diğer belirgin mineralleridir.

Baklagillerdeki demir bitkisel (hem olmayan) formdadır ve emilimi hayvansal demire göre düşüktür. C vitamini içeren bir besinle birlikte tüketmek — örneğin limonlu bir salatayla — bu emilimi belirgin biçimde destekler.

Çocuklarda barbunya, et tüketimi sınırlı dönemlerde protein ve demir kaynağı olarak işlev görür. Taze hâli kuru barbunyaya göre daha kısa sürede pişer ve daha yumuşak dokuludur; bu da onu çocuk menüsünde daha kolay kabul edilen bir seçenek hâline getirir.

— Veteriner Anne Çiftliği  |  Çatalca, İstanbul  |  Est. 2012  |  veterineranne.com